Elektroniczny system opłaty drogowej

Informacje podstawowe

Obecnie elektroniczny system opłaty drogowej obejmuje ponad 8309 km wyznaczonych odcinków dróg Republiki Słowackiej. Z tego około 924 km wyznaczonych odcinków autostrad i 1637 km wyznaczonych odcinków dróg I klasy stanowią odcinki podlegające opłacie, czyli odcinki objęte niezerową stawką opłaty drogowej. Pozostałe około 2123 km wyznaczonych odcinków tzw. pozostałych dróg I klasy i 3625 km wyznaczonych odcinków dróg II klasy jest objętych zerową stawką opłaty drogowej. Dalsze informacje o sieci wyznaczonych odcinków dróg znajdują się na stronie Odcinki podlegające opłacie.

Obowiązek uiszczania opłaty drogowej w Republice Słowackiej dotyczy pojazdów silnikowych i zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3500 kg (z wyjątkiem pojazdów silnikowych kategorii M1 oraz zespołów pojazdów składających się z pojazdu silnikowego kategorii M1 lub N1 oraz przyczepy kategorii O1 lub O2). Bardziej szczegółowe informacje o kategoriach pojazdów objętych obowiązkiem uiszczania opłaty drogowej, jak również o pojazdach zwolnionych z opłaty drogowej, znajdują się na stronie Pojazdy podlegające opłacie.

Częścią elektronicznego systemu opłaty drogowej jest urządzenie pokładowe (OBU) – elektroniczne urządzenie techniczne, w które musi być wyposażony każdy pojazd objęty obowiązkiem uiszczania opłaty drogowej przed jazdą po wyznaczonych odcinkach dróg. Za pośrednictwem urządzenia pokładowego do elektronicznego systemu opłaty drogowej przekazywane są dane niezbędne do oceny przejazdu pojazdu i obliczenia odpowiedniej kwoty opłaty drogowej. Urządzenie pokładowe jest w elektronicznym systemie opłaty drogowej przypisane do konkretnego pojazdu na podstawie jego numeru rejestracyjnego i nie może być przenoszone między pojazdami. Bardziej szczegółowe informacje o wydawaniu, użytkowaniu i zwrocie urządzenia pokładowego znajdują się w części Urządzenie pokładowe.

Wysokość opłaty drogowej ustala się na podstawie przejechanej odległości po wyznaczonych odcinkach dróg, odpowiedniej stawki opłaty drogowej oraz danych zarejestrowanych dla pojazdu, w szczególności jego kategorii, klasy emisji i liczby osi. Bardziej szczegółowe informacje o stawkach opłaty drogowej, obliczaniu opłaty drogowej i zniżkach od stawek znajdują się na stronie Stawki opłaty drogowej i zniżki.

Zakresy odpowiedzialności

Zarządcą poboru opłaty drogowej w Republice Słowackiej jest Narodowa Spółka Autostrad, a.s. Usługi opłaty drogowej dla płatników opłaty drogowej w trybie przedpłaconej opłaty drogowej świadczy na podstawie umowy z Zarządcą poboru opłaty drogowej spółka CzechToll s.r.o. jako Dostawca usług opłaty drogowej.

Na podstawie tej umowy Dostawca usług opłaty drogowej zapewnia dla płatników opłaty drogowej w trybie przedpłaconej opłaty drogowej w szczególności:

• rejestrację pojazdów i zawieranie związanych z nią umów,
• udostępnianie urządzeń pokładowych i ich przypisywanie do konkretnych pojazdów,
• dystrybucję, logistykę i eksploatację urządzeń pokładowych,
• zarządzanie danymi o pojazdach, urządzeniach pokładowych i kontach opłaty drogowej w elektronicznym systemie opłaty drogowej,
• przyjmowanie i ewidencję płatności przedpłaconej opłaty drogowej,
• świadczenie usług dla klientów za pośrednictwem punktów obsługi klienta, portalu informacyjnego dla klientów oraz infolinii dla klientów,
• rozpatrywanie zgłoszeń klientów,
• świadczenie dalszych usług dla klientów i wsparcia związanego z trybem przedpłaconej opłaty drogowej.

Bardziej szczegółowe informacje o zakresie świadczonych usług dla klientów oraz o kanałach obsługi klienta są dostępne w części Obsługa klienta.

Technologia

Elektroniczny system opłaty drogowej w Republice Słowackiej opiera się na zaawansowanej satelitarnej technologii poboru opłaty drogowej, w której pozycja pojazdu jest ustalana za pomocą urządzenia pokładowego, a tak uzyskane dane o przejeździe pojazdu są przekazywane do elektronicznego systemu opłaty drogowej za pośrednictwem sieci komunikacji mobilnej. Technologia ta zapewnia jednocześnie wysoki stopień elastyczności i skalowalności elektronicznego systemu opłaty drogowej przy zmianach zakresu wyznaczonych odcinków dróg, dostosowaniach zasad naliczania opłat oraz dalszym rozwoju elektronicznych usług opłaty drogowej.

Urządzenia pokładowe wykorzystywane w słowackim elektronicznym systemie opłaty drogowej integrują następujące trzy podstawowe technologie:

• satelitarne określanie pozycji pojazdu – służy do uzyskiwania danych o przejeździe pojazdu po wyznaczonych odcinkach dróg,
• komunikację mobilną GSM-GPRS – służy do przesyłania danych między urządzeniem pokładowym a elektronicznym systemem opłaty drogowej,
• technologię mikrofalową krótkiego zasięgu 5,8 GHz – wykorzystywana jest przede wszystkim przy kontroli poboru opłaty drogowej.

Rozwiązanie technologiczne słowackiego elektronicznego systemu opłaty drogowej wspiera jednocześnie interoperacyjność techniczną niezbędną do funkcjonowania Europejskiej Usługi Elektronicznej Opłaty Drogowej (EETS).

Pobór opłaty drogowej

Przed jazdą po wyznaczonych odcinkach dróg pojazd objęty obowiązkiem uiszczania opłaty drogowej musi być zarejestrowany w elektronicznym systemie opłaty drogowej, a jednocześnie musi być wyposażony w aktywowane urządzenie pokładowe, prawidłowo umieszczone w pojeździe i mające ustawione prawidłowe i aktualne dane pojazdu.

W ramach słowackiego elektronicznego systemu opłaty drogowej płatnikom opłaty drogowej dostępny jest tryb przedpłaconej opłaty drogowej. Usługi opłaty drogowej w tym trybie zapewnia Dostawca usług opłaty drogowej. Na podstawie jednej umowy o korzystanie z wyznaczonych odcinków dróg w trybie przedpłaconej opłaty drogowej można zarejestrować jeden lub więcej pojazdów na jedno konto opłaty drogowej. W razie potrzeby operator pojazdu może mieć założonych również kilka kont opłaty drogowej, na przykład w celu oddzielnego zarządzania pojazdami lub kosztami, przy czym każde konto opłaty drogowej jest prowadzone do odrębnej umowy o korzystanie z wyznaczonych odcinków dróg. Przed jazdą po wyznaczonych odcinkach dróg na odpowiednim koncie opłaty drogowej musi znajdować się wystarczająca ilość środków finansowych na pokrycie opłaty drogowej, czyli wystarczające saldo przedpłaconej opłaty drogowej.

Podczas jazdy urządzenie pokładowe uzyskuje dane o pozycji pojazdu i przesyła je do przetworzenia do elektronicznego systemu opłaty drogowej. Elektroniczny system opłaty drogowej ocenia te dane w odniesieniu do aktualnych danych geograficznych o wyznaczonych odcinkach dróg i na podstawie dopasowania mapowego określa, czy pojazd korzystał z odcinka podlegającego opłacie.

Jeśli stwierdzone zostanie korzystanie z odcinka podlegającego opłacie, elektroniczny system opłaty drogowej ustala przejechaną odległość i oblicza odpowiednią kwotę opłaty drogowej zgodnie z obowiązującą stawką opłaty drogowej i danymi zarejestrowanymi dla pojazdu. W trybie przedpłaconej opłaty drogowej obliczona opłata drogowa jest na bieżąco pobierana z salda przedpłaconej opłaty drogowej na odpowiednim koncie opłaty drogowej.

Bardziej szczegółowe informacje o korzystaniu z urządzenia pokładowego podczas jazdy po wyznaczonych odcinkach dróg są dostępne na stronie Użytkowanie. Procedura rejestracji pojazdów i zawierania umów w trybie przedpłaconej opłaty drogowej znajduje się na stronach Rejestracja pojazdu i wymagane dokumenty i Umowy i stosunki umowne. Dalsze informacje związane z uiszczaniem opłaty drogowej znajdują się na stronie Sposoby płatności opłaty drogowej.

Kontrola poboru opłaty drogowej

Agenda kontroli poboru opłaty drogowej jest zapewniana przez Zarządcę poboru opłaty drogowej we współpracy z Policją Republiki Słowackiej.

Kontrola poboru opłaty drogowej służy do weryfikacji spełnienia obowiązku uiszczania opłaty drogowej oraz innych obowiązków związanych z elektronicznym poborem opłaty drogowej, wynikających z obowiązujących przepisów prawnych. Podczas tej kontroli weryfikowane jest w szczególności prawidłowe użytkowanie, umieszczenie i ustawienie urządzenia pokładowego, jak również prawidłowość danych zarejestrowanych dla pojazdu i danych ustawionych w urządzeniu pokładowym, które są decydujące dla obliczenia i rozliczenia opłaty drogowej.

W tym celu wykorzystywane są stacjonarne lub mobilne urządzenia kontrolne, które umożliwiają rejestrowanie danych pojazdu, weryfikację użytkowania i ustawień urządzenia pokładowego oraz porównanie stwierdzonych danych z danymi zarejestrowanymi w elektronicznym systemie opłaty drogowej.

Podejrzane ustalenia wykryte przez urządzenia kontrolne są rejestrowane jako tzw. incydenty opłaty drogowej i następnie ponownie weryfikowane. Jeśli podejrzenie się potwierdzi, incydent opłaty drogowej jest dalej rozpatrywany jako wykroczenie lub delikt administracyjny zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Szczegóły dotyczące kontroli poboru opłaty drogowej, rozpatrywania incydentów opłaty drogowej, wykroczeń, deliktów administracyjnych i kar za naruszenie obowiązków w zakresie elektronicznego poboru opłaty drogowej są dostępne na stronie internetowej Zarządcy poboru opłaty drogowej.